Boğaz'ın Altında ve Üstünde
7. Sınıf · Sayılar ve Nicelikler · MAT.7.1.1

Boğaz'ın Altında ve Üstünde

İstanbul Boğazı'nda deniz seviyesi 0 m kabul edilir. Köprüden geçen araçlar deniz seviyesinin üstünde, Marmaray trenleri ise deniz tabanının altındaki tüp tünelde yol alır. Sahneyi sürükleyerek döndürünüz ve yükseklikleri dikey sayı doğrusunda inceleyiniz.

Sürükleyerek döndürünüz

Deniz seviyesine göre konumlar

Köprü tabliyesi (orta açıklık)+64 m
Vapur0 m
Tüp tünelin en derin noktası (yaklaşık)−60 m

Düşününüz

Köprü tabliyesi ile tüp tünelin en derin noktasından hangisi deniz seviyesine daha yakındır?

Veriler: KGM, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü proje bilgileri (tabliyenin orta açıklıkta denizden yüksekliği 64 m); Doğruluk Payı, Marmaray tüp tüneli en derin nokta 60,46 m (sahnede yaklaşık 60 m alınmıştır). Çizim ölçeksizdir.

/* İŞLEM BÖLÜNMEZ (01.10.2026, ANA_KURALLAR §5.x-5) Bir işlem (7⁰ = 1, (−4)⁰ = 1, 2/5 · 3 …) satır sonunda asla ikiye bölünmez. 1) Metinde işlem işaretlerinin (= ≠ + − · : × < > ≤ ≥ ≈) iki yanındaki boşluklar bölünmez boşluğa çevrilir. 2) Üs (sup/sub), kesir (.frac) ve bunlara bitişik metin tek bir "nowrap" kutuya alınır. Virgülden sonraki boşluk bölünebilir kalır; böylece uzun işlem dizileri satırlara işlem işlem dağılır (alt alta). Kitap (PDF) ve çevrim içi sayfaların hepsinde aynı betik çalışır. */ (function(){ const NB=" "; const OP="=≠+−·×<>≤≥≈:"; // ":" yalnız iki yanında boşluk varken (düz yazıda iki noktadan önce boşluk olmaz) const reOp=new RegExp("[ \\t]+(["+OP+"])[ \\t]+","g"); // ":" yalnız sayılar arasında bölme işaretidir (düz yazıdaki iki nokta etkilenmez) const reBol=/([\d)])[ \t]+:[ \t]+(?=[\d(−])/g; const ATOM=el=>el.nodeType===1&&(/^(SUP|SUB)$/.test(el.tagName)||el.classList.contains("frac")||el.classList.contains("kes")||el.classList.contains("krk")||el.classList.contains("nw")||el.classList.contains("nw-islem")); const ATLA=/^(SCRIPT|STYLE|TEXTAREA|INPUT|SELECT|OPTION|SVG|CANVAS|CODE|PRE)$/i; function metin(s){return s.replace(reOp,NB+"$1"+NB).replace(reBol,"$1"+NB+":"+NB).replace(/\|\u00a0/g,"|\u2060\u00a0").replace(/([“"(\[])([+−·×:=]) (?=[\d(])/g,"$1$2"+NB);} // "|" sonrasında satır kırılabilir; WJ ile yapıştırılır (mutlak değer) function isle(kok){ if(!kok||kok.nodeType!==1||ATLA.test(kok.tagName)||kok.closest&&kok.closest("svg,.nw-islem"))return; // 1) metin düğümleri const w=document.createTreeWalker(kok,NodeFilter.SHOW_TEXT,{acceptNode:n=>{const p=n.parentElement;return !p||p.closest("script,style,textarea,svg,code,pre")?NodeFilter.FILTER_REJECT:NodeFilter.FILTER_ACCEPT;}}); const tl=[];while(w.nextNode())tl.push(w.currentNode); for(const t of tl){const y=metin(t.data);if(y!==t.data)t.data=y;} // 2) atomları bitişik metinle birleştir const ebeveyn=new Set(); kok.querySelectorAll("sup,sub,.frac,.kes,.krk,.nw").forEach(a=>{if(!a.closest("svg,.nw-islem")&&a.parentElement&&!(a.parentElement.classList.contains("frac")||a.parentElement.parentElement&&a.parentElement.parentElement.classList.contains("frac")))ebeveyn.add(a.parentElement);}); if(ATOM(kok)&&kok.parentElement)ebeveyn.add(kok.parentElement); ebeveyn.forEach(yapistir); // 3) işaretle başlayan öğeden (= 16) önceki boşluk da bölünmez kok.querySelectorAll("*").forEach(el=>{const o=el.previousSibling;if(!o||o.nodeType!==3||!/[ \t\n]+$/.test(o.data))return; if(/^[ \t\n]+$/.test(o.data)&&!o.previousSibling)return; const t=(el.textContent||"").trimStart();if(t&&"=≠+·×<>≤≥≈:".includes(t[0])&&/^[=≠+·×<>≤≥≈:][ \u00a0]/.test(t))o.data=o.data.replace(/[ \t\n]+$/,NB);}); // 5) yalnız boşluktan oluşan düğüm: önceki öğe işaretle bitiyorsa ("… 3 ·" + " " + "C = 12") bölünmez kok.querySelectorAll("*").forEach(el=>{const o=el.nextSibling;if(!o||o.nodeType!==3||!/^[ \t\n]+$/.test(o.data)||!o.nextSibling)return; const t=(el.textContent||"").replace(/[ \t\n]+$/,"");if(/[ \u00a0][=≠+−·×<>≤≥≈:]$/.test(t))o.data=NB;}); // 4) düğüm sınırında kalan işaret: "… 3 ·" + " C = 12" ya da "A = 3" + " · C" tl.forEach(t=>{if(!t.isConnected)return;let y=t.data; y=y.replace(/(^|[ \u00a0])([=≠+−·×<>≤≥≈:])[ \t\n]+$/,"$1$2"+NB); y=y.replace(/^[ \t\n]+([=≠+·×<>≤≥≈:])(?=[ \u00a0]|$)/,NB+"$1"); if(y!==t.data)t.data=y;}); } function yapistir(p){ if(p.closest(".nw-islem")||p.closest(".frac"))return; const d=[...p.childNodes];let i=0; while(i0&&d[i-1].nodeType===3){const s=d[i-1].data;const m=s.match(/[^ \t\n\r]*$/);if(m&&m[0].length){solMetin=d[i-1];solKes=s.length-m[0].length;}} // sağa: atom/metin zinciri let j=i+1, sagMetin=null, sagKes=0; while(j0){sagMetin=n;sagKes=k;} } break; } const sp=document.createElement("span");sp.className="nw-islem"; p.insertBefore(sp,d[bas]); if(solMetin){const r=solMetin.splitText(solKes);sp.appendChild(r);} for(let x=bas;x<=sagSon;x++)sp.appendChild(d[x]); if(sagMetin){const kalan=sagMetin.splitText(sagKes);sp.appendChild(sagMetin);d[j]=kalan;} i=sagSon+1; } } const st=document.createElement("style"); st.textContent=".nw-islem{white-space:nowrap}"; (document.head||document.documentElement).appendChild(st); window.islemTut=isle; let bekle=false;const kuyruk=new Set(); function calis(){bekle=false;gozcu.disconnect();kuyruk.forEach(n=>{try{isle(n.nodeType===1?n:n.parentElement)}catch(e){}});kuyruk.clear();gozcu.observe(document.body,{childList:true,subtree:true,characterData:true});} const gozcu=new MutationObserver(ms=>{for(const m of ms){if(m.type==="characterData")kuyruk.add(m.target.parentElement);else m.addedNodes.forEach(n=>kuyruk.add(n.nodeType===1?n:n.parentElement));}if(!bekle){bekle=true;Promise.resolve().then(calis);}}); function basla(){isle(document.body);gozcu.observe(document.body,{childList:true,subtree:true,characterData:true});} if(document.body)basla();else document.addEventListener("DOMContentLoaded",basla); })(); ody>
Yönerge